Kulturhistorisk leksikon

Artikkel

  • Garden Hylland

    Garden Hylland ligg på vestsida av Nærøydalen kring 6 km frå Nærøyfjorden. Det er i dag to bruk på garden, eitt stort og eitt mindre, og på det største er det full drift. Fjellsida ovanfor garden er svært bratt og ulend, og her ligg bergnabben kalla Hyllandshella. Det har levd eit sagn om at ein spelemann i dalen, Lisbeth-Per, ved eit høve på 1700-talet kom og spelte for å binda denne bergnabben til fjellsida.

  • Førearbeid til skattematrikkel 1860-åra - gardshistorisk godbit

    Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane har to innbundne bøker som inneheld oversyn over matrikulerte landeigedommar pr. 30. september 1890. Den eine omfattar kommunane i Sogn, den andre kommunane i Sunnfjord og Nordfjord. Førearbeida til matrikkelen byrja straks etter lova om matrikkelrevisjon av 1863. Ein kommunal kommisjon sette opp ei detaljert liste over produksjonsverdiane på kvart gardsbruk. Listene er interessante gardshistoriske dokument.

  • Lundegrend bedehus

    Gaular kommune er ein av dei store kommunane i Sogn og Fjordane rekna etter bedehus. Frå Bjørvikstranda i vest til Viksdalen i aust finn me sju. Fem av dei er i bruk. Lundegrend bedehus står i bygda med same namn, i Sande sokn på vegen mot Førde.

  • Sæle kyrkje

    Sæle kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Sæle i Balestrand kommune. Kyrkja, som har 170 sitjeplassar, vart vigsla 28. april 1903 av biskop Johan Willoch Erichsen. Arkitekt Hans Jakob Sparre laga teikningane. Sæle kyrkje overtok som soknekyrkje i Kvamsøy sokn frå Kvamsøy kyrkje. Kvamsøy sokn høyrde den gongen til Vik prestegjeld, men vart overført til Balestrand i 1964.

  • Dampskipet «Hansteen» - i Sogn og Fjordane

    Trondheim Sjøfartsmuseum tek vare på veteranskipet SDS «Hansteen», levert frå Nylands mek. Verksted våren 1867. Båten har ei lang historie, - som havforskningsfartøy, som «kongeskip», som rutebåt for to dampskipsselskap, som losjibåt og som veteranskip. «Hansteen» høyrer også heime i Sogn og Fjordane.

  • Geologisk park i Stryn - Luster kommune sin stein

    Onsdag 25. mai 2005 var ein geologisk merkedag i Sogn og Fjordane. Då vart det opna ein steinpark i Stryn med nasjonalstein, fylkesstein og ein stein frå kvar kommune. Luster sin stein er ei steinhelle frå Dalsdalen.

  • Minnestein over diktarpresten Claus Frimann

    Claus Frimann, fødd 1746, var prest i Davik i 42 år. Han er omtala som diktarpresten i Nordfjord, best kjend for boka Almuens sanger, og særleg visa Den norske fisker. I 1936 reiste kyrkjelyden i Davik ein minnestein over den vidgjetne diktarpresten sin.

  • Minnestein over Dannebrogsmann i Årdal

    Jølster har to Dannebrogsmenn, Nils Olsson Årdal og Per Kleppe. Dannebrogsmenn var soldatar som var med i "Svenskekrigen" 1807-1814 og som vart dekorert med den danske Dannebrogsordenen for særleg innsats. Begge Dannebrogsmennene i Jølster er heidra med kvar sin minnestein. Steinen over Nils Olsson Årdal vart reist i 1964.

  • Den trondhjemske postvei gjennom Stryn kommune

    Den trondhjemske postvei mellom Bergen og Trondheim vart postveg frå 1780-åra. I Stryn finn ein godt bevarte spor av vegen frå denne tid og restaurerte trasear.

  • Handel og gjestgiveri i Øvre Årdal

    Lengst inne i Sogn, ved Årdalsvatnet og med Jotunheimen like bak, ligg industristaden Øvre Årdal. Staden er den største tettstaden i Årdal kommune og er dominert av Hydro Aluminium sine fabrikkbygningar. På Farnes ligg dei fleste butikkane og handelsverksemdene, men ein finn også nokre på Ve-sida.

  • Årdal kommune

    Årdal kommune hadde 5709 innbyggjarar 1. januar 2002. Kommunen har ei flatevidd på 978,7 km². Årdal prestegjeld er delt i dei to sokna Nedre og Øvre Årdal, og høyrer til Indre Sogn prosti. Denne artikkelen handlar om administrativ inndeling og endringar opp gjennom tidene.

  • Fylkesbaatane - Frå krigsskip til fjordabåtar

    Tett innunder jul 1947 og på nyåret 1948 kom dei to tidlegare ubåtjagarane HMS «Kildwick» og HMS «Kilham» til Noreg. Dei skulle ombyggjast og bli til passasjerbåtane «Sunnfjord» og «Sognefjord».

  • Fiskarstovene på Liset

    Tek ein turen til vestsida av garden Liset i Bremanger vil ein finne ein fredeleg stad. Berre gamle grunnmurar står att og vitnar om tidlegare hektisk aktivitet, då opp til fleire hundretals menn "låg i Geitholmen". Den sesongvise bruken av staden har eldgamle røter, med eit siste høgdepunkt under vårsildfisket på midten av 1800-talet.

  • Minnestein på grava til sokneprest Christian Astrup

    Christian Nicolaisen Astrup, far til kunstmålaren, var prest i Jølster frå 1883 til 1916. Han døydde i 1920 og blei gravlagd ved Ålhus kyrkje. I 1934 blei det reist ein minnestein på grava hans.

  • Framfjord bedehus

    Året 1921 er eit merkeår for folket i Framfjorden. Bygda fekk sitt eige bedehus. Det hadde lenge vore eit sakn at dei ikkje hadde hus til møte, gravferder og andre samlingar. Bedehuset har heile tida seinare vore samlingsstad for bygdefolket i mange ulike høve, men dei siste åra har huset vorte mindre og mindre brukt.

test