Kulturhistorisk leksikon

Artikkel

  • Kremmarleiet på Børholmen

    Børholmen ligg heilt ut mot havet like sør for innløpet til Sognefjorden. Holmen ligg mellom Kversøy i vest og Grima og Lomannsøy i aust. Trass i den nære kontakten med Nordsjøen, ligg holmen lunt til for dei fleste vindar og i le for havdønningane. På austsida av Børholmen finn vi den gamle handels- og gjestgjevarstaden.

  • Gaupne bedehus

    Gaupne bedehus vart vigsla i 1929. I 1952 miste bedehuset den viktigaste skriftlege kjelda til soga om bedehuset. Heile bedehusarkivet gjekk med i ein brann. Då bedehuset feira 50-årsjubileum i 1979, laga Gudrun Vigdal eit historisk oversyn - så godt det let seg gjera. Ho snakka med eldre folk. Til 70-årsjubileet oppdaterte ho oversynet. Mesteparten av denne artikkelen byggjer på Gudrun Vigdal sitt bedehushistoriske arbeid, og eit stykke om bedehuset av Leiv Bollingberg.

  • Altertavla i Eid kyrkje

    Sokneprest Schøning sette på slutten av 1880-talet fram ønske om ny altertavle i Eid kyrkje. Sidan 1849 hadde ein enkel forgylt trekross vore alterpryd. Sommaren 1892 var dagens altertavle på plass i kyrkja.

  • Otterhjell i Fresvik

    Garden Otterhjell i Fresvik har mange gamle bygningar, og på garden er det ei stor samling av gamalt verktøy og gamle reiskapar. Dei gamle tinga er avfotograferte og registrerte.

  • Historiske Losna - på informasjons-skilt

    Øya Losna ligg lengst aust i Solund kommune, skild frå øya Sula ved Krakhellesundet og frå Hyllestad i aust ved Tollesundet. I 1946 budde det 53 menneske i 13 hus på Losna, dei fleste på området søraust på øya. I 2013 er det berre fastbuande i eitt hus, men i sommarhalvåret er det folksamt på Losna. Tiltaket Losna-ferie har lagt til rette for besøkande på fleire måtar, mellom anna ved informasjon om natur og historie langs bygdevegen mellom ferjekaia på Netteland i vest og den gamle båtstoppestaden i aust.

  • 1905 - Fråsegn frå vegplannemnd i fylket

    I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar om den fyrste vegplannemnda i Sogn og Fjordane. Nemnda var ikkje berre oppteken av vegspørsmål.

  • «Ørnen» til kai i Lærdal

    Fylkesbaatane – kvitt konkurrenten "Ørnen"

    DS «Ørnen», på prøvetur 24. mai 1894: «Speilglasruder» (…) «fortrinlig Ugsigt» (…) i «Salonen oppe under Dækket er i stort Antal anbragt forgyldte Ørne», og «Marmorborde.» Det var båten som blei sett inn på Sognefjorden midt på 1890-talet, i konkurranse med Fylkesbaatane. Tevlinga fekk ein brå slutt. Torsdag 20. oktober 1898 gjekk «Ørnen» til botnar i Lærdalsfjorden.

  • Sogn og Fjordane fylke - Årlege fylkesting i fleire dagar

    I meir enn hundre år var fylkestinget samansett av ordførarane i landkommunane. Fylkestinget samlast ordinært ein gong i året. Den årlege fylkestinggseta var ei stor og viktig hending i lokalstyringa. Tingsetene var først og fremst eit forum for formell handsaming av sakene på sakskartet. Men dei var mykje meir.

  • Krigsgrav ved Selje kyrkje - Oluf Ingebrigtsen Aarsheim

    Fredag 19. oktober 1945 var Selje kyrkje fullsett av bygdefolk og tilreisande. Det var gravferd for Oluf Ingebrigtsen Aarsheim. Han omkom i ei krigshending i Atlanterhavet og no var urna hans komen heim. Etterpå sette syskena opp minnestein på grava hans.

  • Olden kyrkje

    Olden kyrkje er ei langkyrkje i tre som står på garden Brynestad i Stryn kommune. Kyrkja, som har 500 sitjeplassar, vart vigsla 19. desember 1934 av biskop Andreas Fleischer. Arkitekt Daniel J. Muri laga teikningane. Olden kyrkje er soknekyrkje for Olden sokn i Innvik prestegjeld.

  • Spennande historie i nedlagt skulestove

    Det nedlagde skulehuset i Holevik ved Staveneset har vorte innreidd til museum med hovudsakleg andre verdskrigen som tema.

  • 1905 - Gloppen kommune

    I 1905 vart Norge eit heilt fritt og sjølvstendig land. Unionen med Sverige vart oppløyst ved Stortinget sitt vedtak 7. juni. Denne artikkelen handlar om 1905 i Gloppen.

  • Skrivareiki

    Skrivareiki er eit landemerke i Leikanger. Det ruvande treet står tett attmed riksvegen ved nedkøyringa til tinghusa, så tett attmed at eika i 1980 var truga av vegutviding. Ei lokal gruppe slo til for å berga det landskjende treet. Dei vann fram, og hausta etterpå heider og ære.

  • Minnesteinen på grava til ekteparet Henrik Krohn (1826-1879) og Hanna Krohn (1829-1903) på Stedje kyrkjegard.

    Minnestein over Henrik og Hanna Krohn

    Den store obeliskforma steinen ved kyrkja i Sogndal står på grava til Henrik og Hanna Krohn. Krohn døydde i 1879 og steinen vart truleg reist tidleg på 1880-talet. Då Hanna Krohn døydde i 1903, vart steinen ein minnestein over begge.

  • Bygstad gamle kyrkjegard I

    På garden Bygstad ligg ein nedlagd kyrkjegard som har status som kulturminne frå mellomalderen.

test