Kulturhistorisk leksikon

Fyrlykt (12)

  • «Paa visit hos – Fyrvogter Hess, Kinnesund.» 1907

    Året 1867 er fyrhistorisk merkeår i Sogn og Fjordane. Om hausten lyste dei to første fyra i fylket; det eine på skjeret Stabben ved innseglinga til Florø, det andre i Kinnasundet. Førti år etter, sommaren 1907, var det fest på Kinn. Amtsbåten «Balder» gjekk ekstratur frå Florø. Fleire tilsette i «Amtsskibene» var med, og både kaptein Sletten og kaptein Steen heldt tale.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Flora
  • Geita fyr

    På Inste Geita, ei lita øy i Buefjorden, mellom Aralden og Værlandet, ligg Geita fyr. Inste Geita er ei av tre øyar; Ytste Geita, Medgeita og Inste Geita. Fyret vart tent i 1897 og var lenge betjent av fyrvaktarar, men vart i 1980 automatisert. Sidan 1982 har det ikkje budd fastbuande på fyret.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Askvoll
  • Kråkenes fyr

    I 1906 vart det bygt fyrstasjon på Kråkenes etter påtrykk frå Kristiansund skipperforeining. Fyret ligg lenger vest enn Stad og er det mest vêrharde på norskekysten. Under krigen vart bomba av dei allierte og bygt opp att kring 1950. I dag er Kråkenes og eit populært turistmål.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Vågsøy
  • Kvannhovden fyr

    I 1895 vart det bygt fyr på Kvannhovden, og lyset vart kveikt 5. november dette året. Det var ei vanleg veike-lampe, og først i 1932 fekk fyret ei kraftigare glødelampe.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Flora
  • Stabben fyr

    På eit glatt, avrunda skjer midt i skipsleia, vart det i 1866/67 bygt eit kraftig fyrhus på ein vel fundamentert seinsokkel, sett i mørtel, og samanbunden med jern.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Flora
  • Ytterøyane fyr

    Ytterøyane fyr, den største i Sunnfjord, vart bygd i 1881, og har stått av både orkanar og flyåtak. Fyret er eitt av dei få langs kysten som enno ikkje er automatisert.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Flora
  • Utvær fyr - vegvisaren lengst vest

    Frå 1900 til 1920 vart det bygt 37 fyrstasjonar. Det er dimensjonar og kvalitet over Utvær fyr, den eine av dei. Det kom vel med, for påkjenningane vart uventa harde.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Solund
  • Fyret på Nornes i Sogndalsfjorden – ds «Patriot», ds «Jotunheim» og ds «Kommandøren»

    «Fyret på Nornes» er den folkelege nemninga på Kystverket sitt «Lyktehus på underbygning» som står på ytste pynten på Norneset i Sogndalsfjorden. Det første fyrlyset på Nornes vart sett opp i 1855 for ruteskipet DS «Patriot». I åra 1890-1892 var Nils Nordnæs fyrvaktar for Sogn Dampskibsselskab sitt ruteskip DS «Jotunheim», og i 1891 gjekk amtsbåten DS «Kommandøren» på land i fjøra like utom neset, visstnok fordi fyrvaktaren ikkje nådde fram med fyrlykta i tide. Han måtte på do.

  • Ytterøyane fyr - møte med ein av fyrvaktarane

    Ytrøyna, ei gruppe øyar, holmar og skjer, ligg nordvest av øya Kinn. På ei av øyane står kystfyret Ytterøyane fyr. Fyret vart sett i drift i 1881 og var bemanna fram til 1. mai 2004. I åra 1914-1928 var Theodor Skjelbred fyrvaktar.

  • Smørhamn fyr på Fiskholmen

    Fiskholmen ligg ut mot Frøysjøen sør for den gamle handelsstaden Smørhamn. Her vart det bygt bemanna fyr i 1871. I 1936 vart det sett opp ny fyrlykt og bemanninga avvikla. Enno (2009) finst det mange spor etter det gamle fyret så som landingsplass, trapper og tufter.

  • Fyrlykter rundt Kalvåg og Frøya

    Fyr og fyrlykter er vegvisarar for sjøfarande. Tre felles kjennemerke går att: a) ulike i storleik, b) oppsette til ulike tider og c) endra i samsvar med nye krav og teknologiske nyvinningar. Farvatna ved Kalvåg og rundt øya Frøya i ytre Bremanger har 6 fyrlykter: Smørhamn, Sparkeltaren, Kalvåg (Ola-fyret), Minnet, Nesje og Oldesteinen.

  • Smilden lykt

    Smilden lykt ved Åfjorden vart sett opp 1917, etter avtale mellom Kystverket og dåverande grunneigar Gabriel Bertelson. Fyrlykta vart automatisert til solcelledrift i 1994. Fyrlykta skulle tena båtferdsla på Åfjorden.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Hyllestad