Kulturhistorisk leksikon

Skulehus (8)

  • Kjelder til historisk kunnskap om ein skule

    Onsdag 14. mai 2008 var folk samla til historiekveld i det gamle skulehuset i Gravdal, Torskangerpollen, Vågsøy. Ei prosjektgruppe har byrja eit arbeid med å gje nytt liv i skulehuset. Målet er å gjera huset til ein breiare møtestad for bygdefolk og ein stoppestad for tilreisande. Eit viktig delmål er å kunna formidla skulehistorie, tilby noko av soga til skulehuset og livet der opp gjennom åra. Artikkelen er ein vegvisar til stader å gå for hausta inn skulehistorisk informasjon, for «skule-prosjekt-folka» i Torskangerpollen (og andre), - med Gravdal skule som døme.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Vågsøy
  • Gamleskulen på Hardbakke

    Hardbakke var den andre staden i Solund som fekk bygt skulehus. Frå 1870 kunne skuleborna rusle opp steintrappa til ei romsleg stove. Lærarhuslyden budde i andre enden. I nærare 90 år skulle huset komme til å ta imot skuleborna.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Solund
  • Fyrste skulehuset i Vik

    Eitt av dei fyrste skulehusa som vart bygde på landsbygda i Noreg, vart reist i Vik i 1741. Det var presten Anders Daae som for eigne pengar bygde skulehuset.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Vik
  • Skulehuset på Seljedalen

    På Seljedalen i Vik står eit lite skulehus, ei typisk skulestove frå siste halvdel av 1800-talet. Skulen er for lengst lagd ned, og vert nytta som grendahus. Skulestova står i Nummedal med godt utsyn over grenda.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Vik
  • Skulehuset på Helleland

    "Jeg Ole Olsen Otregjeld erklærer mig herved villig til at istandsette, indrede og bordklæde Skolehuset i Berdal." Slik byrjar den høgtidsame kontrakten om oppføringa av skulehuset i Berdal som Ola Olson Otrehjell (1831-1922) skreiv under på 30. april 1863. Skulelova av 1860 hadde gjort krav om at undervisninga skulle gå føre seg i faste skulestover og ikkje i omgangskular. Skulen som vart sett opp i dalen i Feios avspeglar såleis utviklinga av det norske skulestellet.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Vik
  • Gamleskulen på Njøs i Leikanger

    Dersom me går Njøsabakken opp frå riksvegen og innover flata på Nedre Njøs, kjem me til eit gult, eldre hus til venstre for vegen etter at vi har gått over brua. Huset er gamalt, frå før 1860, og har vore i bruk først som bustadhus, sidan som skulehus. Seinare blei det brukt som bustadhus att, og no er det fritidshus.

  • Sunnfjord Museum - Guddal skulehus

    Etter at bygdetunet i Movika - no Sunnfjord Museum - opna i 1950-1951, var Sunnfjord Sogelag på leiting etter eit gamalt skulehus. I 1958 fann dei eit i Guddal. Det vart ledig då Fjaler kommune bygde ny, stor skule om lag ein kilometer frå gamleskulen på Øyra. Otto Huseklepp skreiv om korleis det bar til i Jol i Sunnfjord 1960. Her er artikkelen attgjeven noko redigert og avkorta, og med eit tillegg.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Førde
  • Omgangsskulen i Solund, ein runddans frå dør til dør

    Då den aller første folkeskulen såg dagslys på Solund-øyane, vart øyriket delt i to nokolunde jamstore distrikt. Så vart det plassert ein skulehaldar i kvart, - om det då fanst "beqvemme Individer" til gjerninga.

    Kommunar omtalt i artikkelen:

    • Solund