Kulturhistorisk leksikon

Meir informasjon om denne artikkelen

Meir informasjon om denne artikkelen

Publisert 07. juli 1999

Sist oppdatert 28. mai 2019

Kategori

Kommune

Rå-data

Blåsteinskaret på Borsholmen



Eit grønt blåsteinskar på ein liten holme i hamna på garden Borsholmen vitnar om travel sommarsesong på eit kystbruk i farne dagar.

Blåsteinskaret på ein liten holme i hamna på garden Borsholmen. Karet er 1,75 x 1,37 m i firkant.  Sjølve Borsholmen ligg til høgre i biletet. Karet vart bygt ca. 1930 til reinsing av landgarn og laksenøter i sommarsesongen. Etter at det støypte karet tok til å leka, vart det innvendig forsterka med eit lag med plast.

Blåsteinskaret på ein liten holme i hamna på garden Borsholmen. Karet er 1,75 x 1,37 m i firkant. Sjølve Borsholmen ligg til høgre i biletet. Karet vart bygt ca. 1930 til reinsing av landgarn og laksenøter i sommarsesongen. Etter at det støypte karet tok til å leka, vart det innvendig forsterka med eit lag med plast.

Eigar: Hyllestad kommune.

Datering: Hausten 1999.

Fotograf: Per Bygnes.

Lokalisering

Garden Borsholmen ligg halvveges etter den kommunale vegen Eide-Skivenesvåg. Før furu-skogbeltet byrjar, tar ein veg av ned til sjøen. Nede ved hamna er det bygt ei bru frå fastlandet og over til holmen midt i hamna.

Godt laksefiske

Åfjorden var ein rik fiskefjord. Dette galdt også for laks. Dei fleste gardane som låg til fjorden, dreiv laksefiske med nøter i sommarsesongen. Slik var det også for garden Borsholmen.

Viktig hjelpemiddel

Rundt 1930 fann dåverande grunneigar, Andreas Borsholm, det turvande å byggja eit kar til reinsing av nøter og landgarn. Dei blanda då blåstein (koparvitriol) med vatn i karet. Ei for ei laksenot vart teken opp or sjøen under helgedagsfredinga og reinsa i blåsteinskaret. Dette vart gjort gjennom heile sesongen og var eit heilt nødvendig tiltak for å sikra god fangst.
Blåsteinen kom i striesekker. Det var viktig å få til rett blanding. For sterk blanding kunne skada fibrane i nøtene, som i den tid var av hamp. Nøtene vart ikkje tørka etter reinsinga, for då kunne hampen - og seinare også nylonnøtene - verta "brende". Også landgarna i tilknyting til laksenøtene vart reinsa på same måte. Karet vart ikkje nytta til reinsing av garn om vintrane.

Sjå geometrisk posisjon på detaljert-kart hos Fylkesatlas eller på 3D-kart hos Google Maps ved å klikke på 3D-knappen nedst i høgre hjørne på Google-kartet.

kjelder:

Munnlege opplysningar frå:
Gustav Borsholm og Jan Borsholm, Hyllestad.

PERMANENT IDENTIFIKATOR